Türk ihracatçısının Irak'taki rekabet tablosu, Türkiye'nin kendi raporlarında görünmez — çünkü o raporlar Türkiye'nin ne sattığını anlatır, karşısında kimin durduğunu değil. Bu sayfa, diğer ülkelerin kendi ihracatçıları için yazdığı Irak pazarı raporlarından derlendi: Almanya'nın GTAI'si, ABD Ticaret Bakanlığı'nın Country Commercial Guide'ı, İngiltere'nin gov.uk risk notu ve Dünya Bankası'nın Business Ready verisi.
Bu raporların hiçbiri Türk okuyucu için yazılmadı. Aşağıdaki çıkarımlar, o metinlerin Türk ihracatçı açısından ne anlama geldiğine dair uyarlamadır — kaynağın kendi tavsiyesi değil.
Pazarın büyüklüğü ve payların dağılımı
GTAI'nin 22 Ekim 2025 tarihli analizine göre Irak, son beş yılda ithalatını neredeyse ikiye katladı. International Trade Centre'ın ön verisiyle 2024 mal ithalatı 100 milyar doları aştı — ülke tarihinin rekoru.
| Tedarikçi | 2024 ithalatı (GTAI derlemesi) | Not |
|---|---|---|
| Birleşik Arap Emirlikleri | 33 milyar dolar (yaklaşık üçte bir) | Büyük bölümü re-export |
| Çin, Türkiye, İran | Her biri 13–16 milyar dolar bandında | Benzer seviyeler |
| Almanya | 1,4 milyar dolar | On yıldır ortalamanın altında büyüyor |
Rakamların kendisi kadar önemli bir uyarı da aynı raporda: Irak'ın ithalat verisi 2015'ten beri ayrıntılı ve güvenilir değil. GTAI bu yüzden ITC ve Eurostat ayna verilerini kullanıyor. Yani buradaki paylar mutlak doğru değil; büyüklük sırası için kullanılabilir.
Payların doğrudan kaynaktan güncel hâli (2024)
Yukarıdaki tablo GTAI'nin Ekim 2025 analizindeki derlemesiydi. GTAI'nin ülke veri tabanının 5 Haziran 2026 durumlu sürümü aynı yılı yüzde olarak veriyor ve tabloyu keskinleştiriyor:
| Tedarikçi ülke | Irak'ın ithalatındaki payı (2024) |
|---|---|
| Birleşik Arap Emirlikleri | %37,7 |
| Çin | %18,3 |
| Türkiye | %14,9 |
| Hindistan | %3,7 |
| Brezilya | %2,2 |
| Suudi Arabistan | %2,0 |
| ABD | %1,9 |
Aynı veri tabanında Irak'ın 2024 mal ithalatı 87,4 milyar dolar (2023: 85,1 · 2022: 76,3). Türkiye'nin %14,9'u bu tabana göre kabaca 13 milyar dolar mertebesinde.
Üç şeyi birlikte okuyun:
- Türkiye Irak'ın üçüncü tedarikçisi. İlk ikisi BAE ve Çin. BAE'nin payı Türkiye'nin iki buçuk katı.
- BAE'nin %37,7'si bir üretim payı değil. Yukarıdaki bölümde anlatılan re-export kanalının yüzdeye dönmüş hâli. Rakibiniz Jebel Ali'nin lojistik maliyeti ve teslim süresi.
- İran tablodan düşmüş, ama pazardan değil. GTAI'nin tabloya kendi düştüğü not açık: 2023'e kadar İran ithalatın yaklaşık %14'ü ile önemli bir tedarikçi olarak listeleniyordu, 2024 için buna ilişkin veri yok. Yani yukarıdaki yüzdeler yaklaşık %14'lük bir boşluğun üzerine yeniden dağılmış olabilir.
Üçüncü madde bu tabloyu okurken en önemlisi: Türkiye'nin %14,9'u bir üst sınır değil, kırılgan bir tahmindir. Veri ITC Trade Map'in ayna istatistiğine dayanıyor — yani Irak'ın kendi gümrük kaydı değil, partner ülkelerin "Irak'a ihraç ettim" beyanlarının toplamı. Irak'ın kayıt dışı ticareti ve IKBY üzerinden giren mal bu yöntemde eksik temsil edilir.
İthalatın ürün kırılımı da aynı kaynaktan (2024, mal ithalatı içindeki pay): değerli taş ve maden %15,9, elektrikli makine ve cihazlar %12,4, kara taşıtları %11,8, makine ve mekanik cihazlar %10,2, demir-çelik %4,3, hububat %2,5, plastik %2,4, ilaç %2,3. İlk dört kalem ithalatın yarısını yapıyor.
BAE kanalı: asıl rakip bir ülke değil, bir liman
Tablodaki en yanıltıcı satır BAE'nin 33 milyar doları. Bu, Emirlikler'in ürettiği mal değil; üçüncü ülkelerden gelip Irak'a aktarılan mal. GTAI'nin verisiyle:
- BAE'nin Irak'a re-exportu üç yıldır 17–18 milyar dolarda sabit.
- Bunun 14 milyar doları tipik Avrupa ihracat sepeti: elektroteknik, makine, otomotiv ve kimya.
- Buna karşılık BAE'nin Irak'a kendi petrol sevkiyatı 2024'te 1 milyar dolara indi; önceki yıllarda 3–5 milyar dolardı.
Türk ihracatçı için anlamı şu: Irak pazarında sizinle aynı raftaki Avrupa malının önemli bölümü Almanya'dan doğrudan değil, Jebel Ali üzerinden geliyor. Bu, fiyat rekabeti kadar teslim süresi rekabeti demek — deniz yolu artı aktarma zinciri karşısında Habur hattının gün cinsinden avantajı, teklifin içine yazılabilir bir farktır. Aynı analiz Alman mallarının bir bölümünün Türkiye üzerinden de Irak'a girdiğini not ediyor; yani Türk lojistik firması için BAE kanalı yalnız rakip değil, ikame edilebilir bir hizmet kalemi.
Almanya neden 1,4 milyar dolarda takıldı
GTAI kendi ihracatçısını açıkça uyarıyor: Almanya son on yılda hem Katar'a hem Kuveyt'e Irak'tan belirgin biçimde daha fazla ihracat yaptı; Irak ancak 2024'te Katar'la başa baş geldi. Katar'ın nüfusu 3 milyon, Kuveyt'in 5 milyon; Irak'ın 46 milyon.
Nedenleri de aynı kurum sıralıyor. 25 Nisan 2024 tarihli ekonomik görünüm raporunda pazara girişi zorlaştıran kalemler: sermaye hareketi kontrolleri, ithalat koşulları ve hukuki belirsizlik — özellikle KOBİ'ler için. 12 Kasım 2025 tarihli petrol sektörü analizinin başlığı ise doğrudan şunu söylüyor: "Yolsuzluk, Irak petrol endüstrisiyle ticareti yavaşlatıyor." Rapor Alman ürünlerine talep olduğunu ve paranın bulunduğunu belirtiyor; firmaları uzak tutan şey belirsizlik ve şeffaf olmayan yapılar.
Alman Ekonomi Ofisi Irak temsilcisi Suntke Heeren'in aynı kurumun raporundaki formülü, Türk ihracatçının da tanıdığı bir şey: "Burada başarı sabır, dayanıklı ağlar ve risklerin ve sürelerin gerçekçi değerlendirilmesini gerektirir."
Türk ihracatçı için çıkarım: Almanya'nın geride kaldığı yer, Türk firmasının doğal olarak güçlü olduğu yer — sınır komşuluğu, yerleşik distribütör ağı, kısa tedarik döngüsü. Almanya'nın 14 milyar dolarlık ürün grubu (makine, elektroteknik, otomotiv, kimya) BAE üzerinden Irak'a giriyorsa, o sepetteki Türk muadili için pay alınabilir bir alan var demektir.
ABD'nin kendi firmalarına verdiği sıra: önce avukat, sonra ortak
ABD Ticaret Bakanlığı'nın Country Commercial Guide'ı pazara giriş sırasını net koyuyor: "İyi bir yerel hukuki temsil edinmek pazara girişte önemli bir ilk adımdır" ve bu, "ticari sözleşmeleri imzalamadan önce özellikle önemli." Ortak bulmak ikinci sırada ve zorunlu değil; ancak ABD Büyükelçiliği'nin "International Company Profiles" ve "International Partner Search" hizmetleriyle karşı tarafın denetlenmesi öneriliyor.
İkinci ayrım da kayda değer: CCG, IKBY'nin 2006 tarihli Kürdistan Bölgesi Yatırım Yasası'ndaki kuralların Irak'ın geri kalanına göre daha liberal ve daha kolay yürütülebilir olduğunu söylüyor. Bu, sitedeki IKBY ile Federal Irak: İki Ayrı Gümrük Rejimi rehberinde Türk raporlarından çıkan tespitin bağımsız bir teyidi.
Dağıtım bölümünde ise şu cümle var: "Malların çoğu ülkeye önce IKBY'den giriyor, özellikle Erbil Uluslararası Havalimanı ve Duhok'taki Türkiye sınır kapısı İbrahim Halil üzerinden." Bu, T.C. Ticaret Bakanlığı raporlarından derlenen "kuzeydeki depo modeli" tespitinin — Duhok, Zaho ve Erbil'de toplanıp güneye peyderpey sevk — ABD kaynağınca doğrulanmasıdır.
Ticaret engelleri bölümünden iki somut kalem: Irak 2004'te DTÖ gözlemci statüsü aldı ama katılım süreci durdu; 2018'den beri gümrük vergileri artırıldı, ithalat lisansları azaltıldı veya iptal edildi. Ekim 2020'de State Company for Iraqi Fairs and Commercial Services, ithal imalat tüketim mallarının denetimi için TÜV Rheinland ile sözleşme yaptı; ABD tarafı ithalat lisansı öncesi istenen tescil belgesini "aşırı külfetli ve pahalı" buluyor.
⚠️ Bu üç ABD sayfasının yayın tarihi 2 Kasım 2021. Yapısal gözlemleri hâlâ geçerli; oran, tarife ve kurum sözleşmeleri için güncel teyit şart.
İngiltere'nin risk listesi
gov.uk'in 19 Haziran 2023 tarihli Overseas Business Risk: Iraq notu riskleri İngiliz firması için sıralıyor. Türk firması için de aynen okunabilecek kalemler:
- Petrol, GSYH'nin %55'i, kamu gelirinin %95'i, ihracatın %94'ü — yani alıcınızın ödeme gücü petrol fiyatına bağlı.
- Özel sektöre açılan kredinin GSYH'ye oranı %11,3; krediye erişimde 190 ülke içinde 186. Iraklı alıcının banka finansmanına erişimi pratikte yok — vadeli satış talebinin arkasındaki gerçek sebep budur.
- Transparency International yolsuzluk endeksinde 180 ülke içinde 157.
- Sabit kur 8 Şubat 2023'te 1 dolar = 1.300 dinar olarak revalüe edildi; dolar arzı kısıtlı olduğu için paralel piyasa dalgalanıyor. (Sitedeki Irak'ta Kur Makası rehberi bu mekanizmayı ayrıntılı anlatıyor.)
- Fikri mülkiyet uygulaması zayıf; gıda-içecek ve ilaçta belgelenmiş taklit vakaları var.
Dünya Bankası'nın ölçtüğü: 60 gün ve malın %8'i
Ülke kurumları kendi ihracatçısını savunur; Dünya Bankası ölçer. Business Ready (B-READY) 2024 verisinin Irak kesiti — IBBC için Prof. Frank R. Gunter'ın 2 Aralık 2024 tarihli raporunda sayfa atıflarıyla derlenmiş hâliyle:
| Ölçüm | Irak | Not |
|---|---|---|
| Uluslararası ticaret puanı | 42 / 100 | On konu başlığı içinde ortanın altı |
| İthalatta sınır kurumlarıyla uyum | 60 gün, malın değerinin %8'i | Ülke ortalaması |
| İhracatta sınır kurumlarıyla uyum | 30 gün, değerin %6'sı | — |
| Ticaret bilgisinin şeffaflığı ve erişilebilirliği | 0 | Sıfır puan |
| Sınır yönetimi | 44 | "Trusted trader" programı hiç yok |
| Vergilendirme | 29 | Düzenleyici çerçeve alt puanı 13 |
| Piyasa rekabeti | 21 | Rekabet otoritesi yok |
Bu 60 günü yanlış okumayın. Ölçüm, tek bir TIR'ın Habur'da beklediği süre değil; bir ithalat işleminin tüm sınır kontrol kurumlarıyla uyum sürecinin ülke ortalaması — belge hazırlığı, kurum kurum onay ve fiziki kontrol dâhil, bütün giriş kapıları ve bütün ürün grupları ortalanmış hâli. Sitedeki Irak'a İhracatta Lojistik rehberindeki 4–6 günlük Habur transit süresi ise tek bir koridorun taşıma süresidir. İkisi çelişmiyor; farklı şeyleri ölçüyorlar. Pratik sonuç: taşıma süresi ile evrak süresini teklifte ayrı kalem tutun.
Aynı veride Türk ihracatçının doğrudan tanıyacağı üç tespit daha var:
- Tarife dışı önlemler "yaygın, keyfî ve öngörülemez biçimde değişiyor." Bu, sitedeki Irak'ta Tarife Dışı Engeller rehberinin Türk raporlarından çıkardığı "mevzuat değişkenliği" tespitiyle birebir örtüşüyor — iki bağımsız kaynak aynı şeyi söylüyor.
- Elektronik imza ve elektronik sözleşme neredeyse hiç kullanılmıyor; sonuç, nakliye acentelerinin kurumlar arasında kâğıt taşıması. Irak'a İhracatta Zorunlu Belgeler rehberindeki "dijital imza kabul edilmiyor, ıslak imza şart" kuralının arkasındaki yapısal boşluk bu.
- Son üç yılda tamamlanmış tek bir resmî şirket tasfiyesi yok — iflas puanı 7/100. Alacağınız tahsil edilemezse hukuki yoldan geri alma ihtimali pratikte yok demektir; risk yönetimi tahsilat aşamasında değil, sözleşme aşamasında yapılmalı.
Türk ihracatçı için beş çıkarım
- Rakibiniz Almanya değil, BAE'nin re-export kanalı. 17–18 milyar dolarlık bu akışın 14 milyar doları makine, elektroteknik, otomotiv ve kimya. Aynı sepette satıyorsanız kıyas fiyatınız Alman fabrika fiyatı değil, Jebel Ali'den aktarılmış nihai maliyettir.
- Karayolu avantajını sayıya dönüştürün. Deniz artı aktarma zincirine karşı gün cinsinden farkı hesaplayıp teklife yazın; alıcı için bu, stok maliyeti demek.
- Alman ve Amerikan kurumlarının kendi firmalarına verdiği tavsiye aynı: önce yerel hukuki temsil, sonra doğrulanmış yerel ortak. İki farklı ülkenin devlet kurumu aynı sıralamayı öneriyorsa, bu sıralama pazarın kendi özelliğidir.
- Ödeme riskini sözleşmede kapatın. Krediye erişimde 186/190 ve iflas puanı 7 olan bir pazarda vadeli satış, tahsilat sonrasına çözüm bırakmaz.
- Evrak süresini taşıma süresinden ayırın. Dünya Bankası'nın 60 gün / %8 ölçümü, teslim taahhüdü verirken hesaba katılması gereken ayrı bir kalemdir.
İkinci bir istatistik tabanı: aynı yıl, çok farklı bir tablo
Yukarıdaki payların "kırılgan bir tahmin" olduğu uyarısı, bu güncellemede beklenenden de haklı çıktı. Çin Ticaret Bakanlığı'nın (MOFCOM) 2025 baskılı Irak ülke rehberi aynı yılı, aynı veri sağlayıcısını (ITC Trade Map) kullanarak ölçüyor ve tamamen başka bir tablo veriyor:
| GTAI (ITC ayna istatistiği) | MOFCOM (Trade Map) | |
|---|---|---|
| Irak'ın 2024 mal ithalatı | 87,4 milyar dolar | 50,6 milyar dolar |
| Türkiye'nin Irak'a ihracatı | ~13,0 milyar dolar (%14,9) | 13,006 milyar dolar (%25,7) |
| BAE | %37,7 — birinci sırada | listede hiç yok |
| İlk üç tedarikçi | BAE, Çin, Türkiye | Çin, Türkiye, Hindistan |
Bu tablodan çıkan üç sonuç, Irak pazar payı konuşan herkesin bilmesi gereken cinsten:
1. Türkiye'nin mutlak ihracat rakamı sağlam. İki bağımsız kaynak, iki farklı yöntemle neredeyse birebir aynı sayıya varıyor: 13 milyar dolar. Türkiye'nin Irak'a ne sattığı konusunda tereddüt yok.
2. Ama "pay" tamamen paydaya bağlı. Aynı 13 milyar dolar, Irak'ın ithalatı 87,4 milyar sayılırsa %14,9, 50,6 milyar sayılırsa %25,7 ediyor. İkisi de "doğru" — farklı şeyleri ölçüyorlar. Yani "Türkiye Irak ithalatının şu kadarı" cümlesi, hangi tabana göre olduğu yazılmadan kurulamaz.
3. Aradaki fark, görünmeyen kanalın kendisi. İki ölçüm arasında yaklaşık 37 milyar dolarlık bir boşluk var — ve BAE, ayna istatistiğinde %37,7 ile birinciyken Irak'ın kendi kayıtlarına dayanan tabloda hiç görünmüyor. Bu sayfanın ana tezi olan re-export kanalı, tam olarak bu iki rakamın arasında duruyor: partner ülkeler "Irak'a gönderdim" diyor, Irak'ın kaydı o malı görmüyor.
⚠️ Bu son bağlantı bizim çıkarımımız, iki kaynağın hiçbiri böyle bir nedensellik kurmuyor. Farkın ne kadarının BAE re-exportundan, ne kadarının kayıt dışı ticaretten, ne kadarının IKBY girişlerinden veya farklı derleme yönteminden geldiği bu araştırmada doğrulanamadı. Kesin olan tek şey, iki tabanın birbirinin yerine kullanılamayacağı.
Yazım kuralı olarak: Irak pazar payı iddiası kuran her içerikte, rakamın hangi istatistik tabanından geldiği (ayna istatistiği mi, Irak'ın kendi beyanı mı) ve hangi yıla ait olduğu açıkça yazılmalı.
Hindistan tuzağı: hacim lig tablosu yanıltıyor
MOFCOM'un ticaret ortakları tablosunda Hindistan, 33 milyar dolarlık ikili hacimle Irak'ın ikinci partneri görünüyor — Türkiye'nin (14,8 milyar) iki katı. Bu tabloya bakıp "Hindistan Irak'ta bizden büyük bir rakip" sonucuna varmak ciddi bir hata olur.
Hacmin kırılımı şöyle: Hindistan'ın Irak'la ticaretinin 29,8 milyar doları Irak'tan ithalat, yani ham petrol. Hindistan'ın Irak'a sattığı mal yalnızca 3,3 milyar dolar. Hindistan Dışişleri Bakanlığı'nın kendi ikili ticaret brifi (Kasım 2022) bunu bağımsız olarak doğruluyor: 2021-22 mali yılında 34,33 milyar dolarlık ikili ticaretin 31,93 milyarı Hindistan'ın Irak'tan ithalatı, Hindistan'ın Irak'a ihracatı ise 2,40 milyar dolar. GTAI'nin %3,7'lik payı da (≈3,2 milyar dolar) aynı büyüklüğü veriyor.
Üç bağımsız kaynak aynı sonuca varıyor: mamul mal rekabetinde Hindistan, Türkiye'nin yaklaşık dörtte biri kadar. Irak'ın "en büyük ticaret ortakları" listeleri petrol akışının ağırlığıyla şişiyor; rakip analizinde bakılması gereken sütun ikili hacim değil, ülkenin Irak'a ihracatı. Aynı düzeltme Çin için de kısmen geçerli: Çin'in 54,2 milyar dolarlık hacminin 38,2 milyarı Irak'tan ithalat, Irak'a ihracatı 16,0 milyar dolar — yani Çin gerçekten büyük bir rakip, ama lig tablosunun gösterdiği kadar değil.
⚠️ Hindistan brifi Kasım 2022 tarihli; buradaki kullanımı yalnızca yapısal (ticaretin tek yönlü ve petrol ağırlıklı olduğu), güncel rakam iddiası değil.
Avusturya: küçük oyuncu, güncel künye
Avusturya Federal Ekonomi Odası (WKO) Irak'a Amman'daki Dış Ticaret Merkezi üzerinden bakıyor ve Avusturyalı KOBİ'ye yazıyor. 2025 mal ihracatı 118,2 milyon euro (makro sayfa, 5 Mayıs 2026 durumu) — Türkiye'nin ~13 milyar dolarının yanında lig dışı. Yine de iki künye Türk ihracatçıya yarar:
AB–Irak çerçevesi tarife avantajı değil. AB'nin Irak'la sözleşmesel ilişkisi, 1 Ağustos 2012'den beri geçici uygulanan ve 1 Ağustos 2018'de yürürlüğe giren Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması'na (PCA) dayanıyor. Bu bir serbest ticaret anlaşması değil; tercihli tarife getirmiyor. "AB'nin yürürlükte bir çerçeve anlaşması var" demek doğru, "gümrük avantajı var" demek değil.
Yerleşik yapı maliyeti ölçülmüş. Şube (branch office) tescili yaklaşık 8.000–10.000 dolar, belgeler Ticaret Bakanlığı'na sunulduktan sonra üç ilâ yedi hafta. Temsilcilik bürosu yaklaşık 7.500 dolar, üç ilâ altı hafta. Şube aktif ticaret yapabiliyor; temsilcilik yalnız pazarlama/iş geliştirme — Irak hükümetiyle veya hükümetin ana yüklenicisiyle sözleşme imzalanırsa şubeye dönüştürülebiliyor. Limited şirket kurmak belirgin biçimde daha karmaşık. IKBY'de şirket kurmak daha az bürokrasiyle mümkün ve %100 yabancı sermayeli olabiliyor (WKO, 5 Mayıs 2025).
WKO'nun kendi firmalarına verdiği tavsiye ağırlıkla "işi ithalatçıya devret" ekseninde — çünkü Avusturyalı ihracatçının Irak'ta yerleşik yapısı yok. Habur'da kendi ekibi ve acentesi olan Türk firmasına bu tavsiye birebir aktarılamaz.
⚠️ Aynı makro sayfa GSYH rakamında kendi içinde çelişiyor (kutuda 2025 %0,5, gövdede %2,7 beklenti). GSYH sayıları bu yüzden siteye yazılmadı; yalnız tutarlı olan 118,2 milyon euroluk ihracat kullanıldı.
Arjantin: küçük hacim, gıda boşluğunun dökme emtiası
Arjantin Dışişleri'nin Şubat 2025 tarihli ülke künyesi iki işe yarıyor.
Birincisi, istatistik tabanı sorununun üçüncü teyidi. Künye açıkça yazıyor: BM Comtrade kaynağında Irak'ın dış ticaretine ilişkin veri kayıtlı değildir. Bir devletin resmî ihracat ajansının ülke kartına bu cümleyi koymak zorunda kalması, GTAI (87,4 milyar dolar) ile MOFCOM (50,6 milyar dolar) arasındaki farkın nedenini adlandırıyor: Irak Comtrade'e beyan vermiyor, her kaynak başka bir ayna istatistiği veya derleme kullanıyor. Pazar payı cümlesinde tabanı yazma kuralı buradan güçleniyor.
İkincisi, kompozisyon. INDEC'e göre Arjantin'in Irak'a mal ihracatı 2024'te 512,6 milyon dolar (2023: 240,4; bir yılda +%113). Ters yön neredeyse sıfır — ticaret tek yönlü. 2024 sepetinin %70'inden fazlası iki kalem: hayvan yemi (fasıl 23, 200,2 milyon, %39) ve yemeklik yağ (fasıl 15, 161,7 milyon, %31,5). Demir-çelik eşya %19,7, hububat %8,1.
Türkiye'nin 13 milyar dolarının yanında tutar küçük. Anlamı kompozisyonda: yem ve yemeklik yağda rakip komşu ülke değil, okyanus aşırı navlunlu Güney Amerika dökme emtiası. Fiyat kıyası o navlun dâhil yapılmalı. (IFAD'in gıda açığı kırılımı tarife dışı engeller rehberinde.)
İtalya: küçük pay, makine rafı
ICE/ISTAT kartı (Ocak–Mayıs 2026): İtalya Irak'ın 9. tedarikçisi, pay %2,1. Aynı pencerede Almanya %3,74, Fransa %0,97, İspanya %0,67. İtalya bir yılda dört sıra yükselmiş. 2025 mal ihracatı 960 milyon euro (2024: 989, 2023: 897).
Sepet Türkiye'nin gıda/hazır giyim ağırlığından farklı: genel ve özel makine ~355 milyon euro, çelik boru 84, motor/jeneratör/elektrik dağıtım 74, ilaç 39. Gıda 2024'te 58 milyon euro — var ama asıl rakip makine ve çelik. Almanya 1,4 milyar dolarda takılmıştı; İtalya o ligin bir altındaki Avrupa tedarikçisi.
⚠️ Rapporto'nun Doing Business 2019–2020 tablosu alınmadı (kaldırılmış seri). HTML ülke metni IŞİD dönemine takılı; rakamlar PDF karttan.
Çin'in sattığı şey: klima, lastik, araba
Çin dış ticaret servisinin 2025 ticaret rehberi, MOFCOM ülke rehberinden ayrı bir belge — yatırım değil, ürün kırılımı (GTF, Ağustos 2025 sorgusu). 2024'te Çin'in Irak'a ihracatı 15,99 milyar dolar (+%11,9); ithalat 38,28 milyar (hemen hepsi ham petrol, 37,03).
İlk on kalem, milyar dolar: klima 1,06, lastik 0,49, binek araç 0,34, yassı çelik 0,32, oto yedek 0,31, telefon 0,31, ayakkabı 0,29, aydınlatma 0,28, traktör 0,26, mobilya 0,25.
İklimlendirme ve mobilya Türk ihracatçısının bildiği raflar. BAE re-export kanalının üstüne bir de Çin fabrikası biniyor: Jebel Ali'den aktarılan Avrupa malı değil, doğrudan Çin üretimi.
Kore: onda bir hacim, ihale nişi
KOTRA'nın 2023 katalog sayfası bot korumalı çıktı; 2025 halefi (KOTRA자료 24-203, Bağdat ofisi) açıldı. Kore'nin Irak'a mal ihracatı 2023'te 1,27 milyar dolar — Türkiye'nin kabaca onda biri. Ters yön 7,45 milyar, petrol. Lig tablosunda rakip değil; inşaat makinesi, elektrik ve oto ekipmanında niş rakip.
Bu sayfadaki verinin sınırları
- Raporların hiçbiri Türkiye için yazılmadı; hepsi kendi ülkesinin ihracatçısına hitap ediyor. Buradaki uyarlama editoryaldir.
- ABD CCG sayfaları 2021, İngiltere risk notu 2023 tarihli. GTAI analizleri 2024–2025, Dünya Bankası verisi 2024. WKO makro sayfası 5 Mayıs 2026, ihracat-ithalat notu 5 Mayıs 2025; Arjantin künyesi Şubat 2025.
- Irak'ın ithalat istatistikleri 2015'ten beri ayrıntılı ve güvenilir değil; buradaki pay rakamları ayna verilere (ITC, Eurostat) dayanıyor. Aynı yıl için Irak'ın kendi beyanına dayanan derlemeler çok farklı bir toplam veriyor — yukarıdaki "İkinci bir istatistik tabanı" bölümüne bakın. Arjantin künyesi Comtrade'de Irak verisi olmadığını ayrıca teyit ediyor.
- Çin MOFCOM rehberi (2025) Çince bir kaynaktır; buradan alınan rakamlar tablo değerleridir, çeviriye dayalı yorum değildir. Hindistan MEA brifi Kasım 2022 tarihlidir ve yalnızca yapısal bir tespit için kullanılmıştır.
- Oran, tarife ve kur bilgilerini işlem öncesi gümrük müşavirinize teyit ettirin.