Etiketleme, raporların en tutarlı ve en somut kural seti. Çünkü gümrükte doğrudan kontrol edilen, gözle görülür bir uygunluk kalemi — ve uymamanın bedeli ürünün bekletilmesi ya da reddedilmesi.
Dil kuralı
COSQC'nin yayımladığı genelge net: ürün paketlerindeki ifadeler ya sadece Arapça ya da Arapça ve İngilizce olmak zorunda. Gıda raporu bunu bir adım ileri taşıyor: Arapça kullanımı zorunlu, İngilizce ve Türkçe gibi ek diller yalnızca yardımcı bilgi olarak yer alabilir.
IKBY'de kural farklı. Koli ve paketlerdeki ürünlerin üzerinde İngilizce ve Kürtçe veya İngilizce ve Arapça dillerinin bulunması gerekiyor. Aynı sevkiyat hem IKBY hem merkezi Irak pazarına gidecekse, etiket tasarımının her iki rejimi birden karşılaması gerektiğini baştan hesaplayın.
Deri ve ayakkabı raporu pratik bir ayrıntı ekliyor: bazı perakendeciler Türkçe etiket kabul edebiliyor, ancak yerel dil ve İngilizce öncelikli — yani Türkçe etiketle yola çıkmak risk.
Etikette bulunması gereken bilgiler
Raporlar arasında ortaklaşan liste:
| Bilgi | Not |
|---|---|
| Ürün adı | — |
| İçindekiler / içerik bilgisi | Tekstilde kumaş türü ve malzeme bileşimi |
| Üretici, paketleyici, dağıtıcı, ithalatçı, ihracatçı, satıcı adı ve adresi | Gıdada tamamı zorunlu |
| Menşe ülke | Açıkça belirtilmeli |
| Parti (lot) numarası | — |
| Net ve brüt ağırlık | Metrik sistem |
| Üretim ve son kullanma tarihi | Formatı aşağıda |
| Saklama koşulları | Gıdada zorunlu |
| Kullanım talimatları | — |
| Ürün adedi | — |
Kalıcılık kuralı: etiket kolay sökülmemeli
Bu, raporların üç ayrı yerde tekrar ettiği ve sık atlanan bir madde:
- Etiketlerin kolay çıkarılabilir olmaması gerekiyor (halı raporu).
- Koli ve sandık işaretlemeleri, çıkarılabilir etiket şeklinde değil mürekkep ya da boya ile yapılmalı (hazır giyim raporu).
- İslami olmayan ülkelerden ithal edilen ürünlerde üreticinin fabrika bilgileri — parti numarası, saklama sıcaklığı, adres ve telefon — kazınmalı veya lazer baskı ile basılmalı ve kolayca silinmemesine dikkat edilmeli (kanatlı ve iklimlendirme raporları).
Yapışkan etiketle çözülen bir uygulama, bu kural yüzünden gümrükte takılabiliyor.
Tarih formatı
Kanatlı eti raporundaki kural, gıda dışındaki ürünler için de yön gösterici:
- Son kullanma tarihi 6 aydan az olan ürünlerde: gün, ay ve yıl
- Son kullanma tarihi 6 aydan fazla olan ürünlerde: ay ve yıl
Gıda tarafında ayrıca raf ömrünün etikette açıkça yazılması ve ürün üzerindeki tarihle birebir aynı olması isteniyor. Etiket ile ürün arasındaki tutarsızlık, tek başına ret gerekçesi olabiliyor.
Elektrikli ürünlerde Arapça arayüz zorunluluğu
İklimlendirme raporu, elektrikli ürünler için ayrıntılı bir rejim tanımlıyor:
- Yaygın bilimsel terimler, ölçü birimleri (A, V, W, Hz) ve bazı semboller (örn. R600a) ürün ya da dış ambalaj üzerinde yalnızca İngilizce işaretlenebilir — ancak kullanım kılavuzunda Arapça açıklanmalı.
- Elektrikli ev aletlerindeki düğmeler ve işletim paneli, işlevlerini açıklayan Arapça işaretlenmeli.
- Uzaktan kumanda düğmeleri İngilizce olabilir, ama talimat kitapçığında Arapça açıklanmalı.
- Üretici ya da tedarikçi adına atıfta bulunan tüm terimler, uyarılar, saklama bilgileri, kullanım talimatları; isimlendirme, sınıflar, dereceler, renkler ve tarih bilgileri Arapça yazılmalı.
Yani elektrikli ürünlerde etiketleme yalnızca bir yapıştırma işi değil, ürün arayüzü ve dokümantasyon tasarımını da kapsıyor.
Gıdaya özel iki kalem
Alerjen bildirimi Arapça zorunlu. Süt, fındık, soya, gluten gibi alerjenler Arapça belirtilmeli.
Sağlık iddiaları COSQC onayına tabi. "Diyet", "light", "organik" gibi ifadeler serbestçe kullanılamıyor; önceden onay gerekiyor. Ambalaj tasarımına bu ifadeleri koymadan önce onay sürecini planlayın.