Irak'ta standart belirleme yetkisi ikiye ayrılmış durumda ve hangi bölgeye mal gönderdiğinize göre muhatabınız değişiyor.
Yetkili kurumlar
COSQC — Merkezi Standardizasyon ve Kalite Kontrol Kurumu. Irak Planlama Bakanlığı'na bağlı, ülkenin kalite kontrol altyapısından sorumlu kuruluş: cosqc.gov.iq. Yerel ürünler ile merkezi hükümetin gerekli gördüğü ithal ürünler için Irak standartlarının akreditasyonu, yayımlanması ve gözden geçirilmesi COSQC tarafından yapılıyor.
KSQCA — IKBY Standartlar ve Kalite Kontrol Kurumu. IKBY Planlama Bakanlığı'na bağlı: ksqca.org. Temel görevi COSQC ile eşgüdüm hâlinde federal ve uluslararası standartların kabulü ve uygulanmasının denetimi. IKBY hem sınırlarda hem ülke içinde kalite kontrol ve uygunluk denetimi yapıyor.
Pratik bir ayrıntı: iklimlendirme raporunun belirttiğine göre kendi faaliyet alanındaki standartlara erişmek isteyen firmalar bunları belli bir bedel karşılığında COSQC'den temin etmek durumunda. Standart metinleri serbestçe indirilebilir değil; bunu bütçeye ve takvime yazın.
Irak'a özgü standart her sektörde yok
Raporlar arasında tekrar eden bir tespit: Irak'ta bazı sektörlerde kapsamlı bir ulusal standart sistemi bulunmuyor ve boşluğu uluslararası standartlar dolduruyor. Sektöre göre kabul gören setler:
| Sektör | Yaygın kullanılan standartlar |
|---|---|
| Doğal taş | ASTM, EN, ISO; kamu projelerinde proje bazlı teknik şartname |
| İklimlendirme | ISO, ASHRAE, IEC (elektrikli bileşenler), AB enerji verimliliği ve güvenlik |
| Deri ve ayakkabı | EN, ISO |
| Gıda | COSQC standartları, Codex Alimentarius ile uyumlu hazırlanıyor |
| İlaç | GMP, CPP; FDA / EMA / TGA / MHLW / MHRA / Swissmedic / HPFB / GCC onayları |
Irak'ta yürütülen birçok uluslararası proje, AB standartları (EN), Amerikan ASTM standartları veya proje bazlı özel teknik şartnameler üzerinden ilerliyor. Kamu ve büyük müteahhitlik projelerinde laboratuvar test raporu, kalite kontrol belgesi, teknik veri sayfası ve gerektiğinde üçüncü taraf test sonucu isteniyor.
Gıdada somut limitler
Gıda, standart tarafında en ayrıntılı düzenlenmiş alan:
- Raf ömrü: Ülkeye giriş tarihinde ürünün en az 6 aylık raf ömrü kalmış olmalı. Beyan, üretim tarihi ve son kullanma tarihi formatında verilmeli.
- Mikrobiyolojik limitler: Salmonella, E. coli ve Listeria için maksimum limitler belirlenmiş.
- Aflatoksin: Çikolata ürünlerinde kakao içeriğindeki aflatoksin oranı, COSQC'nin mikrobiyolojik limitleri kapsamında denetleniyor.
- Saklama koşulları ve etiketleme için ayrı kurallar mevcut.
Hayvansal ürünlerde IKBY tarafında ek şartlar var: karantina rejimi, orijinal veteriner sağlık sertifikası, kaynak ve analiz sertifikaları, İslami olmayan ülkelerden ithalatta Helal sertifikası. Ayrıca aynı kartondaki aynı ürünlerde ağırlık farkının %10'u geçmemesi gibi doğrudan paketleme hattını ilgilendiren bir kural işliyor.
İlaçta standart değil ruhsat belirleyici
İlaç sektöründe kapı, standart uyumundan önce kayıttan geçiyor. Ulusal İlaç Kontrol ve Araştırma Merkezi kayıt öncesi kaliteyi test etmekle yükümlü. Burada tanınmış düzenleyici onayı büyük fark yaratıyor: FDA, EMA veya Birleşik Krallık sertifikasına sahip ilaçlar test edilmeden onaylanabiliyor ya da numune üzerinden test ediliyor; diğer ilaçların neredeyse tüm partileri teste tabi tutuluyor.
Tedarikçi kaydında GMP sertifikası, farmasötik ürün sertifikası (CPP) ve tercihen FDA, EMA, TGA (Avustralya), MHLW (Japonya), MHRA (İngiltere), Swissmedic, HPFB (Kanada) veya GCC sertifikaları esas alınıyor. Bu listeden birine sahip olmayan uluslararası üreticiler, tedarikçi olarak kaydolmadan önce Sağlık Bakanlığı ekibinin denetimine giriyor. Kayıt sertifikası beş yılda bir yenilenmeli; yenilenmezse askıya alınıyor.
İthalat yasağı
Hazır giyim raporunun açık ifadesiyle, dini inançlara aykırı yazı ve resim bulunduran ürünlerin ithalatı yasak. Baskılı tekstil, ambalaj görseli veya promosyon materyali gönderen firmalar için bu, tasarım aşamasında kontrol edilmesi gereken bir kısıt.
Standarda uymamanın bedeli
Raporların ortak uyarısı: standartlara uyulmaması gümrükte ret, gecikme veya cezai yaptırım ile sonuçlanabiliyor. Denetim ağırlıkla ithalat aşamasında yapıldığı için, sınır öncesinde tamamlanmayan uygunluk çalışmasını sonradan telafi etmek çok zor.